Kuri uyu wa 2 Kamena 2026, habaye igikorwa gikomeye kandi cy’amateka mu murwa mukuru w’u Bufaransa, aho Paul Kagame na Emmanuel Macron bafunguye ku mugaragaro urwibutso rwubatswe mu rwego rwo guha icyubahiro abazize 1994 Genocide Against the Tutsi.


Uru rwibutso rwiswe “L’Archive+”, rwubatse ku nkombe z’umugezi wa Seine River mu mujyi wa Paris, rukaba ari ikimenyetso gikomeye cy’urwibutso, ukuri n’inshingano zo kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside no kubungabunga amateka.


Igikorwa cyo kurufungura cyitabiriwe n’abayobozi bakuru b’ibihugu byombi, barimo Madamu Jeannette Kagame, abayobozi ba guverinoma, abagize inzego za dipolomasi, abanyeshuri n’abashakashatsi b’amateka, ndetse n’inshuti z’u Rwanda zaturutse mu bice bitandukanye by’isi.


Uru rwibutso rwakozwe rushingiye ku gitekerezo cy’umuhanzi w’Umunyarwanda Grada Kilomba, uzwiho ibikorwa by’ubuhanzi bikoresha amateka n’inkuru z’abarokotse mu kubaka ubutumwa bw’amahoro n’ubutabera. Kubaka uru rwibutso byatewe inkunga na Leta y’u Bufaransa ndetse n’Ubuyobozi bw’Umujyi wa Paris, bigaragaza ubushake bwo gukomeza guha agaciro ukwibuka no guhangana n’amateka mabi yagejeje kuri Jenoside.


Mu butumwa bwatanzwe muri iki gikorwa, hibutswe ko Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 yahitanye ubuzima bw’abarenga miliyoni imwe mu minsi ijana gusa, bityo ko inshingano zo kuyibuka no kwigisha amateka yayo ari iza buri wese kugira ngo ibyabaye bitazongera ukundi.


Abitabiriye iki gikorwa bagaragaje ko kuba uru rwibutso rwubatswe mu mujyi wa Paris bifite ubusobanuro bwihariye, kuko rubaye ikimenyetso cy’ubufatanye bushya hagati y’u Rwanda n’u Bufaransa, ndetse n’ubutumwa bwo guharanira ukuri, ubwiyunge n’amahoro arambye.


“L’Archive+” ntabwo ari inyubako isanzwe; ni urubuga rw’amateka, urwibutso rw’abazize Jenoside, n’ijwi rizakomeza kwibutsa isi yose ko kwibuka ari inshingano, naho kurwanya urwango n’ivangura bikaba ari urugendo rudasubira inyuma.


Iki gikorwa cyanditse indi paji nshya mu mubano hagati y’ibi bihugu byombi, ariko cyane cyane kiba umusanzu ukomeye mu rugamba rwo gukomeza guha icyubahiro inzirakarengane zazize Jenoside yakorewe Abatutsi no gusigasira ukuri kw’amateka ku rwego mpuzamahanga.

Mukimbiri Wilson

Share.
Leave A Reply

Exit mobile version